Deze zes locaties viel de redactie van De Morgen op

Slapen onder de sterren in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Wie met een jaloerse blik naar Ben Stiller in Night at the Museum keek, mag zich gelukkig prijzen: het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) opent in de nacht van 24 op 25 oktober zijn deuren voor 50 bezoekers. Géén museumstukken die beginnen te spoken, wél de mogelijkheid om de werken van wereldberoemde meesters in alle rust en stilte te bewonderen.

“Slow Up for Humanity wil mensen de mogelijkheid bieden om in het leven wat te vertragen en dat is nu net voor het KMSKA een van onze doelstellingen”, vertelt algemeen directeur van het KMSKA Carmen Willems. “Een museum kan je brein activeren, maar tegelijkertijd biedt het ook de mogelijkheid om aan de dagelijkse ratrace te ontsnappen.”

Geheel in thema biedt het museum daarbij een Slow Art Tour aan, waarbij er tijd is om langer bij de werken stil te staan. “Dat is vaak het moment waarop je mensen op een emotionele laag raakt”, vertelt Willems. “Er wordt niet enkel stilgestaan bij feiten en kunsthistorische uitleg, maar door dieper te kijken ook bij het gevoel dat daarbij bij mensen loskomt.”

Net zoals tijdens de reguliere openingstijden heeft het KMSKA verschillende verrassingen in petto, maar die worden nog niet prijsgegeven, knipoogt Willems. “Alles is erop gericht een rustige, fijne avond te creëren. Dat wordt gevolgd door een slaapritueel zodat iedereen een goede nachtrust heeft.”

‍

Expositie CONSENT laat je twee keer nadenken in het Wintercircus in Gent

Van dagelijkse cookies tot boekvullende voorwaarden: vaak geven we toestemming zonder er bewust bij stil te staan waarmee we precies akkoord gaan. Tijdens de expositie CONSENT, die loopt van 24 oktober tot 8 november, helpen negen nationale en internationale kunstenaars ons om daar bewust bij stil te staan.

Als technologiehub in Gent lijkt het op het eerste gezicht tegenstrijdig dat Wintercircus op de avond van 24 oktober oproept om te vertragen. “Technologie kan absoluut de mensheid vooruithelpen”, vertelt curator Stijn Jansen. “Maar wij zijn ook heel kritisch: we weten wat technologie ons biedt, maar wat neemt het ons af? De expositie CONSENT doet dat via kunst, de ideale manier om een breed publiek te trekken.”

De oproep van Slow Up for Humanity om te vertragen wordt tijdens de openingsavond ondersteund door een ambient soundscape. “Rustige, doorlopende muziek zonder vaste ritmes die uitnodigt om te vertragen”, vertelt Jansen. “Daarnaast is er geen schema: kom gratis binnen wanneer je wilt om de avond bewust te beleven.”

Maar wat valt er te beleven? De video-installatie van Johanna Bruckner toont het verhaal van een seksbot die menselijke sensaties kan veranderen, terwijl Shortlife XL van Dries Depoorter je erop wijst welk percentage van uw levensduur al voorbij is. Jansen: “Alle installaties laten je nadenken over technologie. De kunst is supertoegankelijk, terwijl de thema’s rond privacy ook behoorlijk confronterend kunnen zijn.”

‍

Dans in stilte met Move2Create in Leuven

Terwijl wij ons vaak al te goed bewust zijn van een hoofd dat overuren draait, zijn we ons veelal minder bewust van ons lichaam dat op een zijspoor meevibreert. De dansworkshop van Move2Create laat je daarbij stilstaan: juist door te bewegen. Op zondagmiddag zal dans- en bewegingstherapeut Stephan Marchant, oprichter van Move2Create, de workshop in LivingLei in Leuven begeleiden.

“We zullen zonder muziek gaan dansen en vanuit eigen impulsen aanvoelen waar het lijf naartoe wil bewegen”, vertelt Marchant. “Dit gebeurt vanuit de principes van authentic movement: tijd maken voor wat er leeft in het lijf om precies dat naar buiten te laten komen.”

Hoewel de workshop uitnodigt om naar binnen te keren, dienen andere deelnemers als getuigen. Precies die getuigen zorgen ervoor dat wat er naar buiten komt, ook wordt erkend. “Daar draait het bij authentic movement om: gezien worden in een omgeving waarin je al ‘good enough’ bent.”

Voor wie de heupen niet in de categorie ‘los’ vallen en voor wie de hand-voetcoördinatie in het dagelijks leven al uitdaging genoeg is, vrees niet: er is geen danservaring vereist. “We bouwen traag op, zelfs zittend vanaf de grond”, stelt Marchant gerust. “We zetten een veilige sfeer neer waarbinnen mensen kunnen experimenteren. Met die nieuwsgierigheid gaan we de levensvreugde opzoeken.”

‍

DeAuteurs vertragen de hoofdstad in kunstenaarsresidentie Canapé te Brussel

Niet enkel auteurs worden op de avond van 24 oktober in de Kunstenaarsstraat in Brussel verenigd: deAuteurs slaan de handen in elkaar met Canapé om iedereen die aan de hectiek van de stad even wil ontsnappen een uitvalsbasis te bieden. Met voordrachten, film en bovenal: heel veel kussens.

De residentieplek voor kunstenaars is de enige plek in onze hoofdstad waar een Slow Up-event plaatsvindt. “Slow Up for Humanity trekt in Vlaanderen alvast heel wat grote koppen en stemmen”, vertelt Mila Van Hende, communicatieverantwoordelijke van deAuteurs. “We wilden voor ons exclusief Brussels programma focussen op nieuw talent dat de stad tot stilstand brengt.”

“Iedereen is uiteraard welkom”, benadrukt Van Hende. “Maar wij hebben ons wel specifiek gericht op de jonge makers. We hebben dan ook in ons eigen ledenbestand gekeken en zo een groep samengesteld die past bij deze avond.” Het programma omvat voordrachten van theatermakers Maria de Cort, Leonore Spee en Varenka Theunynck, de dansperformance van Fons Dhossche en speciaal gecureerde kortfilms van Cinema Canapé. Als het kan, in pyjama.

Meditatief en slaapverwekkend? Allerminst, volgens deAuteurs. “Het is een mooi moment om de automatische piloot van het dagelijks leven in vraag te stellen. En wat is een betere manier om dat te doen, dan met kunst?”

‍

A-Bib Permeke in Antwerpen doet ons stoppen met scrollen en starten met lezen

“Lezen is en blijft vertragen.” Dat is een duidelijke boodschap, volgens Wouter Dupon, projectmedewerker bij A-Bib Permeke. “Maar goed lezen, dat gaat het beste als je offline bent.” Het concept van A-Bib Permeke in Antwerpen is dan ook simpel, doch resoluut: je levert je gsm in en in ruil krijg je drie uur onverstoorde tijd. Zonder pushmeldingen en enkel papieren bladwijzers.

Normaal gezien is de bibliotheek een plek met de drie W’s: warmte, wc én wifi. Door het laatste element weg te nemen op de avond van 24 oktober hoopt Permeke onze digitale verslaving in te perken. Dupon: “De bibliotheek zal zaterdagavond na sluitingstijd open zijn, wat tot een geheel andere sfeer zal leiden. Zo zal Céline Meulemans ambient vinyl draaien om een goede leessfeer neer te zetten die mensen op hun gemak laat lezen.”

Voor wie uitgelezen raakt, biedt A-Bib Permeke die avond meerdere vertragende activiteiten aan. “Mensen kunnen stillevens tekenen en Tom Hannes en Quinten De Cuyper brengen Cohen Koan, waarin muziek van Leonard Cohen wordt herwerkt en gebracht met vloeistofdia’s.”

Zo ziet u: de bibliotheek treft alle voorbereidingen om een ontspannen avond tussen de boeken door te brengen. “Er zal ook een stand met een aantal boeken binnen het thema vertragen klaarstaan: onder andere Liefde van Karl Ove Knausgård en enkele cozy Japanese-boeken”, vertelt Dupon. En voor mensen die een andere tip nodig hebben? Dan staat er gewoon een échte mens voor je klaar. “Geheel offline dus”, lacht Dupon.

‍

Rust is geen verspilde tijd in C-Mine Genk

Als Station d’Artistes tussen 1840 en 1940 ademde Genk kunst. Om die historie eer aan te doen, zet C-mine tweejaarlijks jong talent in de schijnwerpers. Ditmaal: Guy Rubicon. “Hij werkt rond thema’s zoals leven en dood, vergankelijkheid en conflict”, vertelt burgemeester van Genk Wim Dries. “Mooie thema’s om in rust bij stil te staan tijdens Slow Up for Humanity.”

In rust stilstaan bij zulke thema’s, hoe doet een mens dat? “Te midden van het werk plaatsen wij veldbedjes waar dertig mensen zullen overnachten”, vertelt Dries. “Het mooie aan zo’n sleepover is dat je het museum buiten de massa kan ervaren. Daarnaast gaan we de mensen ook goed verzorgen: met koffie, thee en koffiekoeken in de ochtend. In het kader van Slow Up for Humanity is het heel mooi om het op deze manier te kunnen doen.”

“Vandaag de dag zijn productiviteit en snelheid de norm”, aldus Dries. “Maar een avond of een moment niets doen, is ook heel waardevol. Je mag je wel eens vervelen. Je mag rust nemen.” Dat de nacht van 24 op 25 oktober daarbij een uurtje extra met zich meebrengt, is mooi meegenomen. Niet om dat uur efficiënt te benutten. Maar om meer te rusten, benadrukt Dries. “Die sleepoverpast natuurlijk perfect in het idee dat rusten geen verspilde tijd is.”

‍

Slow up for Humanity?

In maart 1969 spendeerden John Lennon en Yoko Ono een hele week in een Amsterdams hotelbed uit protest tegen de Vietnam-oorlog. Het inspireerde burgercollectief Worried Citizens om in het weekend van 24 en 25 oktober een actie op poten te zetten waarbij ze iedereen oproepen om 25 uur lang bewust te vertragen.

“Een zachte vorm van protest die ons ideaal leek om onze cultuur van voortdurende groei, productie en consumptie aan de kaak te stellen”, zegt mede-initiatiefnemer Tijs Delbeke. “Alles moet altijd sneller en meer. Dat gaat ten koste van mens en planeet. Het is hoog tijd dat we de tijd nemen om daar eens bij stil te staan en om na te denken over hoe het anders en beter kan.”

‍

‍