Het idee dat we af en toe moeten stoppen en vertragen, is helemaal niet nieuw.
Flexibiliteit en gemak heeft ook een nadeel: Als alles altijd kan, ontstaat er nergens meer vanzelf een einde.
Het idee dat we af en toe moeten stoppen en vertragen, is helemaal niet nieuw.
Eeuwenlang hebben samenlevingen tijd vrijgemaakt voor rust, bezinning, samenzijn en het tijdelijk neerleggen van werk. Shabbat. Zondag. Vrijdaggebed. Uposatha. Verschillende tradities, verschillende betekenissen, maar telkens opnieuw momenten waarop het gewone ritme wordt onderbroken. Omdat een leven niet alleen uit doorgaan kan bestaan.
De natuur kent dat ritme al helemaal. Een akker die een seizoen braak ligt. Een boom die zijn bladeren laat vallen. Een winter waarin de groei vertraagt.
En toch lijken wij steeds meer moeite te hebben met stoppen.
Werkberichten die ook ’s avonds binnenkomen. Supermarkten die zeven dagen op zeven open zijn. Same-day delivery. Koopzondagen. Alles kan altijd, en dat wordt verkocht als vrijheid: je kunt je leven flexibel organiseren, winkelen wanneer het jou uitkomt, nog snel dat ene mailtje beantwoorden wanneer de kinderen slapen.
Maar dezelfde flexibiliteit heeft ook een keerzijde. Als alles altijd kan, ontstaat er nergens meer vanzelf een einde.
Er is altijd nog een bericht om te beantwoorden. Nog één aflevering. Nog iets om te bestellen. Nog een pakketje dat morgen geleverd kan worden. Nog een to-do die afgevinkt kan worden.
We hebben een samenleving gebouwd waarin bijna geen enkel moment nog hoeft te wachten.
Dat lijkt handig. Maar als we even uitzoomen: wie wint daar eigenlijk écht bij?
Lees andere verhalen
.svg)